Taleb on SỨC KHỎE

Tóm tắt từ bộ sách Incerto của Nassim Nicholas Taleb: tài liệu khoa học nghiêm túc, không phải bài viết tự suy luận, suy diễn. 
Toàn bộ luận điểm trong bộ sách là mạnh mẽ và chưa bị bác bỏ sau 20 năm kể từ khi xuất bản tập đầu tiên của bộ sách
Hy vọng bạn có thể ứng dụng chúng vào cuộc sống/công việc để tạo niềm vui + lợi nhuận cho bản thân và nhiều người xung quanh

SỨC KHỎEMAY MẮN & THÀNH CÔNG
HỌC HÀNHTRÍ NÃO
DỰ ĐOÁNMÊ TÍN
XÁC SUẤTANH HÙNG & TỘI ĐỒ
DỮ LIỆUTRÒ ĐÙA CỦA NGẪU NHIÊN
AUTODIDACTTHIÊN NGA ĐEN
R. Feynman, C. MungerKHẢ NĂNG CẢI THIỆN NGHỊCH CẢNH

Bớt thuốc hay bớt các dược liệu phi tự nhiên khácHầu hết các công ty lớn cũng là kẻ thù của chính họ, như trong ngành dược khổng lồ

pharmakon (dược phẩm) vừa có nghĩa “độc dược” vừa có nghĩa “điều trị”

Các công ty nhỏ & các cơ sở thủ công có xu hướng bán cho ta những sản phẩm lành mạnh, những sản phẩm xem ra cần thiết một cách tự nhiên & tự phát; còn những công ty lớn, trong đó có các công ty dược khổng lồ, có xu hướng sản xuất ra những thứ gây hại trên quy mô bán sĩ, lấy tiền của ta, rồi lại còn miệng chửi tay đấm lũng đoạn nhà nước nhờ vào lực lượng vận động hành lang. Hơn nữa, bất kỳ thứ gì đòi hỏi phải có hoạt động tiếp thị xem ra đều có những tác dụng phụ

Nhiều người lý trí lại hút thuốc hay đánh lộn, vốn là những hoạt động không mang lại cho họ lợi ích nhãn tiền nào. Thay vì làm cho hành động khớp với não bộ, lại làm cho não bộ khớp với hành động của họ

Nói chuyện với một người hút thuốc lá là cách tốt nhất để hiểu lý do tại sao rất lý trí trong nhận thức & rất ngờ nghệch trong thực thi

Khả năng cải thiện nghịch cảnh không chỉ là liều thuốc giải độc TND; am hiểu khả năng cải thiện nghịch cảnh giúp ta đở lo sợ về mặt tri thức hơn để chấp nhận vai trò của các biến cố này là những yếu tố cần thiết đối với lịch sử, công nghệ, tri thức, mọi thứ

Sự kháng thuốc của vi khuẩn = tác dụng ngược của sự trừng phạt

Nếu bạn uống thuốc độc với liều nhỏ/Khi bạn bị đói khát

Rủi ro cá nhân: không thuốc lá, không đường (nhất là đường fructose), không xe máy, không xe đạp, không mafia Đông Âu, không có tổn thương chí mạng

200 năm: khám phá vi trùng -> thừa nhận vi trùng là nguyên nhân gây bệnh
30 năm: lý thuyết vi sinh vật về sự thối rữa –> việc khử trùng
60 năm: khử trùng –> điều trị bằng thuốc

20 năm sàng lọc: 144 000 mẫu thực vật: 15 000 loài: không có lấy một loại thảo dược chống ung thư nào được phê duyệt
Vinca Alcaloids, một khám phá tình cờ chứ không thông qua chỉ đạo
10 loại thuốc: 9 loại được phát triển từ hoạt động tư nhân
46 loại thuốc có doanh số đáng kể trên thị trường: chỉ có 3 loại liên quan đến ngân sách liên bang

nếu có thứ thuốc thần kỳ này thì Tự nhiên ắt hẳn đã tự mình tìm thấy. Nhưng nên nhớ rằng tình trạng đau ốm thì hiếm hoi hơn so với tình trạng khỏe mạnh & con người càng đau ốm thì Tự nhiên càng ít có khả năng tự mình tìm ra giải pháp,theo cách ngày càng tăng dần

Những loại thuốc làm hạ số đo đặc biệt nguy hiểm do tính phức tạp hợp pháp.

hại não do thuốc mê, bác sĩ gây hại tủy sống, vi trùng bệnh viện

tôi chẳng buồn để ý đến thuốc thang

Đừng hút thuốc

nhiều người cải thiện sức khỏe nhờ từ bỏ những sản phẩm vốn không tồn tại từ thời tổ tiên ta: đường & các sản phẩm carbonhydrate khác dưới dạng phi tự nhiên, các sản phẩm lúa mì, sữa & các sản phẩm từ bò, soda, rượu vang, viên vitamin, thực phẩm chức năng, bác sĩ gia đình, thuốc nhức đầu & các loại thuốc giảm đau khác

Sự bất định bất kham: doanh thu phin & sức khỏe/sống khoảnh khắc lười biếng, theo sau giai đoạn tiêu tốn năng lượng ở mức cao

Hormesis: cường độ/liều lượng: tính phi tuyến của phản ứng của cơ thể
giúp khơi mào những lợi ích về sức khỏe

Một “bữa ăn cân bằng”
Đó là sự khước từ liệu pháp Hormesis, yếu tố căng thẳng nhẹ do sự thiếu thốn đôi khi xảy ra sẽ giúp tăng cường sức khỏe

tác dụng “làm sạch” của hiện tượng tự tiêu là mấu chốt của sự trường thọ
thỉnh thoảng bị thiếu đói sẽ mang lại lợi ích về sức khỏe & chỉ cần có thế

Vào ngày bạn bị xử tử, hãy ăn mặc sao cho thật bảnh bao (nhớ cạo râu cho kỷ), hãy tạo ấn tượng tốt cho đội hành quyết bằng cách đứng thật thằng với phong thái tự hào. Khi bị chuẩn đoán mắc ung thư, đừng vào vai nạn nhân (đừng kể cho ai khác, chỉ chia sẽ thông tin với bác sĩ thôi) – như vậy bạn sẽ không phải nghe những lời sáo rỗng & không có ai coi bạn như một nạn nhân xứng đáng với lòng thương hại của họ đâu; hơn nữa, thái độ cao quý sẽ khiến cho cả thất bại lẫn chiến thắng mang tính anh hùng như nhau). Hãy hết sức lịch sự với thư ký của bạn khi bạn thua lỗ tiền bạc (thay vì trút giận lên anh ta như thói quen của rất nhiều nhà giao dịch mà tôi khinh bỉ). Đừng đổ lỗi cho người khác về số phận của bạn ngay cả khi họ xứng đáng với việc đó. Đừng than thân trách phận, ngay cả khi người bạn đời bỏ bạn để chạy theo một huấn luyện viên trượt tuyết đẹp trai hay một cô người mẫu trẻ đầy tham vọng. Đừng than phiền. Điều duy nhất mà nữ thần may mắn Fortuna không thể kiểm soát chính là hành vi của bạn

Sai lầm logic: suy luận ngược: nếu tất cả những người chết sớm vì ung thư đều có một khối u ác tính, điều đó không có nghĩa là mọi khối u ác tính đều dẫn đến tử vong vì ung thư

Bất bình đẳng về quan hệ
Bất bình đẳng về kinh tế -> những dạng bất bình đẳng khác
Sự thiếu vắng vai trò của những người bình dân trong lĩnh vực tạo ra tri thức
địa vị xã hội đối với tuổi thọ
thủ thuật khiến cho Extremistan dễ chấp nhận hơn -> tôn giáo

năng lực “lãnh đạo”, “trên đà thành công”, tác phong điềm tĩnh & tự tin, sự thể hiện cảm xúc, những ấn tượng hết sức bề ngoài “sức lôi cuốn”, “cảm xúc xã hội”: một hình thái bệnh lý tâm thần

Thói quen tôn sùng & hạ bệ các nhà tiên tri dựa trên vòng quay trong ổ đạn là triệu chứng của một căn bệnh đã ăn sâu vào cốt tủy trong thế giới hiện đại: sự bất lực không thể đương đầu được với cấu trúc phức tạp của sự ngẫu nhiên

Mọi người đều biết rằng “phòng bệnh hơn chữa bệnh” nhưng chỉ một số ít tán thưởng hành động phòng bệnh. Chúng ta ca ngợi những người đã được lưu tên vào sử sách với cái giá là công sức của những người đóng góp thầm lặng không được sử sách ghi danh. Con người chúng ta không chỉ là một loài thiển cận (điều này có thể được sửa đổi trong một chừng mực nào đó) mà còn là một loài rất bất công

Không ai biết điều gì đang diễn ra: bệnh lý cho rằng thế giới mà chúng ta đang sống dễ hiểu, dễ giải thích & do đó dễ dự đoán hơn bản chất thực của nó

Vấn đề này đã trở thành căn bệnh kinh niên: Nếu bạn nói với mọi người rằng chìa khóa dẫn đến thành công không phải lúc nào cũng là kỹ năng, họ sẽ hiểu là thành công không phải là nhờ vào kỹ năng mà hoàn toàn dựa vào may mắn

Hiếm khi nào chúng ta kiểm soát được căn bệnh lý thuyết hóa này: nó chủ yếu thuộc về cấu trúc cơ thể con người, là một phần của sinh vật học, do đó, đấu tranh với nó là đấu tranh với chính bản thân mình

Thật thú vị là vẫn chính niềm khao khát khám phá trình tự ấy lại được áp dụng đối với các mục tiêu khoa học – không giống như nghệ thuật, mục tiêu của khoa học (đã được xác lập) là phải đạt đến chân lý, chứ không phải để khiến bạn hạnh phúc hay cảm thấy có tổ chức hơn. Chúng ta có xu hướng sử dụng kiến thức như một liệu pháp chữa bệnh

Xu hướng nhận thức & áp đặt của chúng ta đối với tính tường thuật & tính nhân quả chính là triệu chứng của cùng một căn bệnh – giảm bớt chiều kích. Duy trì dòng chảy thời gian theo cùng một hướng

Vì vậy, các bệnh dịch không nhất thiết phải có đặc điểm là chừa lại vài người như chúng ta. Bất cứ lúc nào bạn còn hiện hữu thì đừng vội tìm kiếm nguyên nhân & kết quả

Tôi không lo lắng lắm về những rủi ro đã được thông báo & mang tính giật gân, nhưng lại lo lắng nhiều về những rủi ro tiềm ẩn dữ dội hơn. Tôi không lo lắng nhiều về khủng bố nhưng lại lo lắng về bệnh tiểu đường

Hiểu lầm ảnh hưởng của tiện nghi: căn bệnh văn minh: tuổi thọ ngày càng dài hơn, trong khi con người ngày càng yếu đi

Khả năng chữa bệnh của việc tuyệt thực, thông qua tránh các hoocmon sinh ra cùng với việc đưa thức ăn vào cơ thể. Các hoocmon truyền đạt thông tin đến các phần khác nhau trong cơ thể & quá nhiều hoocmon gây ra rối loạn sinh học

Chiến tranh/mất điện/… sách vở & tiểu thuyết
bạo loạn/suy thoái/động đất, dịch bệnh, ly khai

Phương pháp điều chỉnh tinh thần thích nghi với “điều tồi tệ nhất” có những ưu điểm còn hơn cả phép chữa bệnh, vì nó làm cho ta dám chấp nhận những rủi ro mà đối với nó, tình huống xấu nhất trở nên rõ ràng & không mơ hồ, với sự thiệt hại có hạn & biết trước

tính cách -> bệnh lý Rối loạn tăng động giảm chú ý ADHD -> sử dụng sự kích động tự nhiên như một động lực chính cho việc học rộng

phẫu thuật trị béo phì thay cho việc nhịn đói của những bệnh nhân tiểu đường quá cân

chất khử trùng, việc làm sạch các sản phẩm -> bệnh tự miễn